Διεθνές, Διεπιστημονικό Συμπόσιο προς τιμήν του Επίτιμου Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. ΜIΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

Εκτύπωση
Share
Μίκης Θεοδωράκης

"ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ" Η ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο Συμπόσιο

Συνέντευξη Tύπου του Μίκη Θεοδωράκη μετά το Συμπόσιο

 

Διεθνές Διεπιστημονικό Συμπόσιο με τίτλο «Μουσική και Συμπαντική Αρμονία/Music and Universal Harmony», αφιερωμένο στον Μίκη Θεοδωράκη, πραγματοποιήθηκε στη Χερσόνησο Ηρακλείου Κρήτης στις 10 και 11 Μαρτίου 2006.

Η πρωτοβουλία και η διοργάνωση του Συμποσίου, ανήκει στο Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης, στο οποίο ο Μίκης Θεοδωράκης είναι επίτιμος διδάκτορας.

Στόχοι του Συμποσίου ήταν η διεπιστημονική θεώρηση της Μουσικής και η συζήτηση της θεωρίας του κ. Μίκη Θεοδωράκη για τη «Συμπαντική Αρμονία» - μια θεωρία που από τα εφηβικά του χρόνια καθοδηγεί τη ζωή, τη δράση και το έργο του.

Στο Συμπόσιο, εκτός από τον κ. Μ. Θεοδωράκη, μίλήσαν πανεπιστημιακοί και ειδικοί ερευνητές της Μουσικής από τα ακόλουθα 10 Πανεπιστήμια: Κρήτης, Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Λονδίνου, Εδιμβούργου, Παρισίων, Uppsala, Νέας Υόρκης, Cornell και Columbia.

Το Συμπόσιο έκλεισε με συναυλία πέντε έργων του συνθέτη: «Το Κοιμητήριο», «Ελικών», «Τα Λυρικότατα», «Η Βεατρίκη στην οδό Μηδέν», «Σεξτέτο».

Οι βασικές ενότητες του Συμποσίου ήταν:

  1. «Στους Δρόμους του Αρχάγγελου»
  2. «Συμπαντική Αρμονία»
  3. «Αρχαιοελληνικές Θεωρίες για τη Μουσική»
  4. «Η Μουσική των Σφαιρών και των Ημισφαιρίων»
  5. «Η Μουσική των Ειδών»
  6. «Η Μουσική των Ανθρώπων»
  7. «Κοινωνική Αρμονία»
  8. «Συμπαντική, Μουσική και Κοινωνική Αρμονία»
  9. « ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ»

ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006

1. «ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ»

2. «ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ»

3. «Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ»

4. «Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΣΦΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ»

5. «Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ»

ΣΑΒΒΑΤΟ 11 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006

6. «Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ»

7. «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ»

8. «ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ»

9. «ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ»

Συμμετείχαν
Πιάνο Τατιάνα Παπαγεωργίου
Βαρύτονος Χάρης Αδριανός
Φλάουτο Παναγιώτης Δράκος
το «Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο»

Βιολί Γιώργος Δεμερτζής
Βιολί Δημήτρης Χανδράκης
Βιόλα Χαρά Σειρά
Τσέλο Απόστολος Χανδράκης

ΣΥΝΟΨΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΚΑΘΕ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ

  1. «Στους Δρόμους του Αρχάγγελου» - Έλληνες ομιλητές αναφέρθηκαν στη ζωή, το έργο και την κοινωνική δράση του κ. Μίκη Θεοδωράκη.
  2. «Συμπαντική Αρμονία» - ομιλία του κ. Μίκη Θεοδωράκη. Ο ομιλητής αναφέρθηκε στο ιστορικό σύλληψης και μουσικής υλοποίησης της θεωρίας του για τη Συμπαντική Αρμονία (1942-1943). Θα αναλύσει πότε και πώς η θεωρία του συναντήθηκε με τις σχετικές θεωρίες του Πυθαγόρα και του Ηράκλειτου και πώς η Μουσική των Σφαιρών και το Συμπαντικό Χάος ανακλούνται στη μουσική των ανθρώπων και στην Aνθρώπινη Mοίρα. Περιέγραψε τους τρόπους με τους οποίους η Αρμονία και η Αντίστιξη δίνουν λύση στη στατική και στη εν κινήσει σχέση των μουσικών φθόγγων και έδειξε πώς στη θεωρία των Πυθαγορείων τα εύηχα διαστήματα μιας οποιασδήποτε συνήχησης ανταποκρίνονται σε μια ιδιαίτερα απλή αναλογία αριθμών. Στον Επίλογο, ως μια καλόπιστη πρόκληση της Τέχνης προς την Επιστήμη, αναφέρθηκε στο πού έχει οδηγήσει το δυτικό άνθρωπο ο μίζερος, καθαρός ορθολογισμός και η τυφλή θρησκευτική πίστη και την απόστασή τους από τη φιλοσοφική και υπαρξιακή έξαρση των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και δημιουργών.
  3. «Αρχαιοελληνικές Θεωρίες για τη Μουσική» - φιλόσοφοι ανέπτυξαν τη θεωρία του Πλάτωνα και άλλων φιλοσόφων της ύστερης αρχαιότητας για τη Μουσική των Σφαιρών. Υιοθέτησε ο Πλάτων την πυθαγόρεια κατάκτηση, δηλαδή, τη σύνδεση Αστρονομίας, Μουσικής και Θεωρίας των Αριθμών; Ποιες μορφές παίρνει η Μουσική των Σφαιρών σε συγγραφείς της όψιμης αρχαιότητας, όπως ο Κικέρων, ο Φίλων ο Ιουδαίος, ο Αριστείδης Κοϊντιλιανός και άλλοι;
  4. «Η Μουσική των Σφαιρών και των Ημισφαιρίων» - αστροφυσικοί και νευροεπιστήμονες επικεντρώθηκαν στη σχέση Μουσικής, Σύμπαντος και Εγκεφαλικών Ημισφαιρίων. Ακούστηκε, πράγματι, στο Σύμπαν η Μουσική των Σφαιρών; Αν, πότε και γιατί σίγησε η Μουσική των Σφαιρών; Μήπως η Μουσική των Σφαιρών βρίσκεται στη ρίζα της ύπαρξης του Ήλιου, της Γης και της ίδιας της ύπαρξής μας; Μήπως εκτός από μαθηματικές υπάρχουν και φυσικές θεωρίες για τις αρχές της Αρμονίας π.χ. θεωρία των υπερχορδών και θεωρία της μη γραμμικής δυναμικής; Μπορούμε σήμερα να αναπαραστήσουμε μέρος της αρχέγονης Μουσικής των Σφαιρών (ακουστικό υλικό); Τι δείχνουν οι σύγχρονες τεχνικές νευροαπεικόνισης (PET κ.ά.) για τη λειτουργία των δύο ημισφαιρίων κατά την αντίληψη της Μουσικής (εμπλοκή και των δύο ημισφαιρίων) και του Λόγου (κυρίως το αριστερό ημισφαίριο); Είναι οι περιοχές του Λόγου στον εγκέφαλο μια υποσειρά των περιοχών της Μουσικής;
  5. «Η Μουσική των Ειδών» - βιολόγοι και ψυχολόγοι ενημέρωσαν για τα νέα ερευνητικά ευρήματα μαζί με οπτικο-ακουστικό υλικό για τα τραγούδια των φαλαινών, των ελεφάντων και των γιβώνων. Απάντησαν σε κρίσιμα ερωτήματα, π.χ. αν η εμφάνιση της μουσικής στον πλανήτη προηγείται της εμφάνισης του είδους μας, αν το είδος μας πριν μιλήσει, τραγουδούσε, αν οι φάλαινες συνθέτουν (όπως οι άνθρωποι) τραγούδια που έχουν δομή, φράσεις με «ρίμα» και θεματολογία, αν, πώς και πότε οι ελέφαντες τραγουδούν, πώς και γιατί οι γίβωνες τραγουδούν ντουέτο, κτλ.
  6. «Η Μουσική των Ανθρώπων» - ψυχολόγοι, μουσικολόγοι και νευροεπιστήμονες ενημέρωσαν για τα νέα ερευνητικά ευρήματα για την καταγωγή, την ανάπτυξη, τη δημιουργία, την πολιτισμική ποικιλία, την απόλαυση, τα μυστήρια και την ισχύ της μουσικής στο είδος μας. Μεταξύ των ερωτημάτων που οι ομιλητές θα προσπαθήσουν να απαντήσουν είναι π.χ. Γιατί η μουσική εμφανίζεται αδιάκοπα σε όλους τους ανθρώπινους πολιτισμούς όλων των εποχών; Είναι ο ρυθμός, η μελωδία και η μίμηση έμφυτες ικανότητες στο είδος μας; Γιατί ο ρυθμός και η συμπάθεια βρίσκονται στον πυρήνα της μουσικής; Γιατί η ανθρώπινη ζωή, πριν από την εμφάνιση της γλώσσας, ξεκινά με μουσικές επικοινωνίες; Επιδρά η πρώιμη μουσική εμπειρία στη διαμόρφωση μιας ενήλικης (πολυφωνικής ή μονολογικής) προσωπικότητας; Ποιες είναι οι μουσικές πρακτικές των γονέων και των δασκάλων; Πώς αντιδρούν στη μουσική τα παιδιά με προβλήματα; Βρίσκεται άραγε η μουσική στη χώρα του πραγματικού ή στη χώρα του πιθανού; Μοιάζουν και σε ποια σημεία η Ζωή και η Μουσική; Μιμείται η Μουσική τη Ζωή ή η Ζωή τη Μουσική; Είναι προβληματικές οι ακραίες μορφές αρμονίας και δυσαρμονίας στη Μουσική και στη Ζωή; Ποιος είναι ο ρόλος της κίνησης στη Μουσική και το Χορό; Ποια είναι εκείνη η ειδική μαθηματική λειτουργία που σχετίζεται με τις κινήσεις που παράγουν μουσικούς ήχους; Πώς ο συνθέτης εκφράζει το αισθητικό, συγκινησιακό και μουσικό μήνυμα και πώς αναγνωρίζεται και μεταφράζεται από τον τραγουδιστή και το χορευτή;
  7. «Κοινωνική Αρμονία» - ο Καθηγητής Jerome Bruner ανέπτυξε το «μυστικό» της αρμονίας και πώς η αρμονία καθυποτάσσει τη δυσαρμονία σε μουσικό και κυρίως σε κοινωνικό επίπεδο. Αλλά, ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι υπάρχει μια βασική διαφορά ανάμεσα στη μουσική αρμονία και την αρμονία στις ανθρώπινες κοινότητες.
  8. «Συμπαντική, Μουσική και Κοινωνική Αρμονία» - οι τρεις Επίτιμοι Διδάκτορες του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Jerome Bruner και ο Colwyn Trevarthen συνόψισαν τα βασικά σημεία του Συμποσίου και τα σημεία συμφωνίας ή διαφωνίας τους.

ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ)

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Φοιτητές του Εργαστηρίου Ψυχολογίας
του Τμήματος Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών
της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ "ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ" από τον Πρόεδρο του Παγκρήτιου Συλλόγου Φίλων Μίκη Θεοδωράκη, Γιώργο Αγοραστάκη